Bez ogródek: sulpiryd, 2 wskazania, prolaktyna i ryzyka
Sulpiryd to lek przeciwpsychotyczny z grupy benzamidów, wydawany na receptę (Rp). ChPL podaje 2 wskazania: psychozy w schizofrenii oraz depresję, gdy inne leki przeciwdepresyjne nie działają albo nie można ich zastosować. Poniżej fakty z Charakterystyki Produktu Leczniczego, punkt po punkcie.
Płacisz na końcu formularza. Kwota dotyczy konsultacji, czyli oceny wniosku; przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Sulpiryd w 8 liczbach
Liczby pochodzą z ChPL produktu Sulpiryd Hasco i z rejestru URPL.
- 2 wskazania: psychozy w schizofrenii i depresja, gdy inne leki przeciwdepresyjne nie działają albo nie można ich zastosować.
- 14 lat: poniżej tego wieku lek jest przeciwwskazany.
- Kilkanaście dni: po tym czasie ChPL opisuje poprawę nastroju przy leczeniu depresji.
- 8-12 tygodni: po tym czasie obserwuje się efekt w schizofrenii.
- 8-9 godzin: okres półtrwania w osoczu.
- 95% dawki wychodzi z organizmu w postaci niezmienionej, głównie z moczem. Około 80% w pierwszej dobie.
- 27-34%: tyle wynosi dostępność biologiczna. Pokarm zmniejsza wchłanianie o około 30%.
- 2 producenci w obrocie: Hasco i Teva. Moce 50 mg, 100 mg i 200 mg.
Sulpiryd na co: wskazania według ChPL
Punkt 4.1 wymienia dwie sytuacje. Innych wskazań ChPL nie podaje.
Pierwsza: ostre i przewlekłe psychozy w przebiegu schizofrenii. ChPL wskazuje szczególnie postaci z objawami upośledzonej aktywności. Punkt 4.2 podaje przykłady takich objawów: apatia, małomówność, brak reaktywności.
Druga: zaburzenia depresyjne. Tu jest warunek. Sulpiryd wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy wcześniejsze leki przeciwdepresyjne nie pomogły albo ich użycie jest niemożliwe. To nie jest lek pierwszego wyboru w depresji.
ChPL zaznacza też, czego sulpiryd nie leczy. Nie stosuje się go w zaburzeniach związanych z otępieniem.
Oba rozpoznania stawia psychiatra. Pierwszy dobór leku też należy do niego.
Sulpiryd Hasco co to za lek: mechanizm działania
Sulpiryd blokuje receptory dopaminowe D2 w mózgu. ChPL podaje, że w dawkach leczniczych nie wpływa na przemiany noradrenaliny i serotoniny ani na receptory muskarynowe i GABA. Nie działa też przeciwcholinergicznie.
ChPL opisuje dwutorowe działanie. W niskich dawkach lek działa przeciwdepresyjnie. W wyższych znosi ostre objawy schizofrenii. Stąd różne dawki w różnych wskazaniach. Ile, decyduje lekarz.
Blokada receptorów D2 ma skutek uboczny: pobudza wydzielanie prolaktyny. To hormon, który odpowiada m.in. za laktację. Z niego wynika część działań niepożądanych opisanych niżej.
Sulpiryd tylko w niewielkim stopniu przenika przez barierę krew-mózg. Maksymalne stężenie we krwi pojawia się po 3-6 godzinach od połknięcia.
Po jakim czasie działa sulpiryd
Dwie różne odpowiedzi, zależnie od wskazania.
Depresja. ChPL: poprawę nastroju obserwuje się po kilkunastu dniach podawania niskich dawek.
Schizofrenia. ChPL: efekt terapeutyczny widać po 8-12 tygodniach stosowania.
Pytanie o moc 50 mg pada często. ChPL nie podaje osobnego czasu działania dla konkretnej tabletki. Podaje czas dla wskazania. Tempo u ciebie ocenia lekarz, który zna rozpoznanie i dawkę.
Brak efektu w tym czasie nie jest powodem, żeby zmieniać dawkę samemu. Omów to z lekarzem prowadzącym.
Jak przyjmować tabletki: 3 zasady z punktu 4.2
Lek podaje się w dawkach podzielonych. Przy zaburzonej czynności nerek lekarz zmniejsza dawkę albo wydłuża odstępy, bo sulpiryd wychodzi z organizmu głównie przez nerki. ChPL zaleca też rutynowo sprawdzać wyniki wątrobowe.
- Co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem albo 2 godziny po nim. Jedzenie zmniejsza wchłanianie.
- Nie później niż do godziny 16. Późniejsza dawka może zaburzać sen.
- Nie razem z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy ani z sukralfatem. Między nimi co najmniej 2 godziny, sulpiryd najpierw.
Sulpiryd skutki uboczne: co podaje tabela 4.8
ChPL sulpirydu nie podaje działań bardzo częstych. Najwyżej w tabeli stoją dwa działania częste, czyli u 1 na 100 do 1 na 10 osób: uspokojenie i senność.
Dla wielu pozycji ChPL nie ma wyliczonej częstości. Oznacza je jako częstość nieznana. To nie znaczy, że są rzadkie. Znaczy, że danych nie wystarczyło do obliczeń.
- Często: uspokojenie, senność.
- Rzadko: objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, późna dyskineza po długim leczeniu (mimowolne ruchy języka i mięśni twarzy), rotacyjne ruchy gałek ocznych, kręcz szyi, szczękościsk, złośliwy zespół neuroleptyczny.
- Bardzo rzadko: wysypka plamkowo-grudkowa albo podwyższone enzymy wątrobowe.
- Częstość nieznana: hiperprolaktynemia, brak miesiączki, mlekotok poza okresem karmienia, powiększenie piersi u mężczyzn, spadek popędu i impotencja, niedociśnienie przy wstawaniu, nadmierne ślinienie, zwiększenie masy ciała.
- Pojedyncze przypadki: wydłużenie odcinka QT, torsade de pointes.
Prolaktyna: skąd bierze się część objawów
Sulpiryd pobudza wydzielanie prolaktyny. To bezpośredni skutek blokady receptorów D2, opisany w punkcie 5.1 ChPL.
U kobiet może to dać brak miesiączki i wyciek mleka z piersi poza karmieniem. U mężczyzn powiększenie piersi. U obu płci spadek popędu, a u mężczyzn impotencję. ChPL nie podaje, jak często.
Stąd jedno z przeciwwskazań: guzy związane z nadmiarem prolaktyny, np. gruczolak przysadki i rak piersi. W badaniach na zwierzętach wzrost prolaktyny wiązał się z guzami sutka. U ludzi pełnej takiej zależności nie potwierdzono. ChPL zaznacza jednak, że wysoka prolaktyna może pogarszać rokowanie przy istniejących guzach sutka, i zaleca ocenę korzyści i ryzyka u osób z chorobą nowotworową w wywiadzie.
Zauważasz któryś z tych objawów? Zapisz, od kiedy trwa. Lekarz może zlecić badanie i zdecydować o dalszym leczeniu.
Czy sulpiryd jest szkodliwy: kiedy przerwać i kiedy nie brać
Każdy lek ma ryzyko. ChPL sulpirydu wymienia te, przy których reakcja musi być szybka.
- Gorączka bez wyjaśnienia. ChPL: przerwać podawanie do czasu ustalenia przyczyny.
- Wysoka temperatura, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości, wahania ciśnienia i tętna. To obraz złośliwego zespołu neuroleptycznego, stanu zagrożenia życia. Dzwoń pod 112.
- Kołatanie serca, omdlenie. Sulpiryd może wydłużać odcinek QT.
- Obrzęk i ból nogi, nagła duszność. Przy lekach przeciwpsychotycznych opisano zakrzepicę żył.
- Drgawki u osoby, która wcześniej ich nie miała.
Przeciwwskazania: 6 sytuacji, w których sulpirydu się nie stosuje
Do tego nadwrażliwość na sulpiryd lub inne pochodne benzamidów. Tabletki zawierają laktozę, więc przy dziedzicznej nietolerancji galaktozy lek nie powinien być stosowany.
Ostrożności ChPL wymaga przy: chorobie Parkinsona, padaczce, chorobach serca i niskim potasie, ryzyku udaru, ryzyku zakrzepicy, niewydolności nerek, hipomanii. Seniorzy częściej reagują na lek niedociśnieniem, zbyt silnym uspokojeniem albo objawami pozapiramidowymi. W dwóch badaniach u seniorów z otępieniem leki przeciwpsychotyczne wiązały się z niewielkim wzrostem ryzyka zgonu.
- Guz chromochłonny nadnerczy, rozpoznany lub podejrzewany.
- Ostra porfiria.
- Guzy zależne od prolaktyny, np. gruczolak przysadki, rak piersi.
- Równoczesne leczenie lewodopą.
- Karmienie piersią.
- Wiek poniżej 14 lat.
Alkohol, kierownica, ciąża, karmienie: 4 zakazy i ostrzeżenia
Alkohol. Tu ChPL jest twardy. Alkohol nasila uspokajające działanie sulpirydu. Należy unikać wszelkich napojów alkoholowych i leków zawierających alkohol. Dotyczy to też kropli i syropów na bazie alkoholu.
Auto i maszyny. Senność jest działaniem częstym. ChPL nakazuje ostrzec o niej szczególnie kierowców i osoby obsługujące maszyny. Czujesz senność, nie siadasz za kierownicą.
Ciąża. Nie należy stosować sulpirydu w ciąży. Sulpiryd przechodzi przez łożysko. Danych o bezpieczeństwie w ciąży jest za mało do pełnej oceny. U noworodków, których matki brały leki przeciwpsychotyczne w III trymestrze, opisano drżenie, senność, zaburzenia napięcia mięśni, oddychania i karmienia.
Karmienie piersią. Przeciwwskazane. Sulpiryd przenika do mleka w ilości wystarczającej, żeby działać na dziecko.
Leczysz się sulpirydem i planujesz ciążę? Powiedz o tym lekarzowi przed kolejną receptą. Nie odstawiaj leku na własną rękę.
Połączenia z innymi lekami
- Przeciwwskazane: lewodopa.
- Unikać: leki mogące wywołać torsade de pointes, m.in. beta-blokery, werapamil, diltiazem, amiodaron, sotalol, metadon, haloperidol, pimozyd, erytromycyna podawana dożylnie, leki moczopędne obniżające potas.
- Unikać: inne neuroleptyki.
- Ostrożnie: opioidy, benzodiazepiny, leki nasenne, uspokajające leki przeciwdepresyjne i przeciwhistaminowe. Razem pogłębiają hamowanie układu nerwowego.
- Unikać: lit i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. ChPL wymienia je wśród leków mogących wywołać torsade de pointes, a lit dodatkowo zwiększa ryzyko objawów pozapiramidowych.
- Sulpiryd może też osłabiać działanie ropinirolu.
Przedawkowanie: co opisuje punkt 4.9
Dane o przedawkowaniu sulpirydu są według ChPL niepełne. Objawy zależą od przyjętej ilości.
ChPL opisuje niepokój ruchowy, zaburzenia świadomości, silne pobudzenie, splątanie i objawy pozapiramidowe. Przy dużych ilościach dochodzi śpiączka i spadek ciśnienia.
Swoistej odtrutki nie ma. Leczenie jest objawowe, w szpitalu, z monitorowaniem oddechu i krążenia. Hemodializa usuwa lek tylko częściowo.
Podejrzewasz przedawkowanie u siebie albo u kogoś bliskiego? Dzwoń pod 112. Nie czekaj na objawy.
Czy sulpiryd uzależnia, czy uspokaja i czy to psychotrop
Uzależnienia ChPL nie opisuje. Nie ma go w tabeli działań niepożądanych.
Czy uspokaja? Uspokojenie jest w ChPL działaniem niepożądanym, częstym. Nie jest wskazaniem. ChPL dodaje, że efekt uspokajający jest słabszy niż przy klasycznych neuroleptykach typu fenotiazyn. Przy pobudzeniu i agresji ChPL wspomina wręcz, że małe dawki mogą nasilić objawy.
Czy to psychotrop? Potocznie tak: działa na psychikę. Prawnie nie. Sulpiryd nie figuruje w ministerialnym wykazie substancji psychotropowych, środków odurzających i nowych substancji psychoaktywnych. Kategoria wydania: Rp.
Sulpiryd do końca życia? ChPL nie podaje, jak długo trwa leczenie. O czasie decyduje lekarz, który ocenia przebieg choroby. ChPL notuje tylko, że późna dyskineza pojawia się po długotrwałym leczeniu. To jeden z powodów kontroli.
Sulpiryd jak odstawić: tylko stopniowo i z lekarzem
Po nagłym przerwaniu leków przeciwpsychotycznych ChPL opisuje ostre objawy odstawienia: nudności, wymioty, poty, bezsenność.
Możliwy jest też nawrót choroby i ruchy mimowolne: akatyzja, dystonia, dyskineza.
Dlatego ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki przed końcem leczenia. Plan i tempo ustala lekarz.
Zmiana na inny lek to także decyzja lekarza. Szczególnie przy lekach, które razem z sulpirydem wydłużają odcinek QT. Masz przerwę w braniu leku? Przeczytaj, co robić przy przerwie w leczeniu.
Sulpiryd Teva, Sulpiryd Hasco i zamienniki
W obrocie są dwa produkty: Sulpiryd Hasco i Sulpiryd Teva. Substancja czynna ta sama.
Moce i postaci w obrocie: tabletki 50 mg, 100 mg i 200 mg oraz kapsułki twarde 50 mg i 100 mg. Nie każdy producent ma każdą postać. Wszystkie mają kategorię Rp.
Farmaceuta może wydać inny produkt z sulpirydem. O zasadach przeczytasz w tekście zamiennik w aptece.
Recepta na sulpiryd online: przedłużenie, nie start
Przedłużamy leczenie, które już prowadzi psychiatra. Nie zaczynamy nowego i nie stawiamy rozpoznania.
Podstawa: art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Receptę na kontynuację można wystawić bez badania, gdy uzasadnia to stan zdrowia zapisany w dokumentacji medycznej.
Jak to działa. Formularz z wywiadem i dokumentacją leczenia. Wniosek ocenia lekarz, nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301. Pytania dodatkowe na czacie. Bez wideo, bez telefonu. Zasady opisuje tekst o przedłużaniu leczenia psychiatrycznego.
Lekarz może odmówić. Jeżeli lekarz odmówi, opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku.
Sulpiryd nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu, więc nie ma dla niego 30-dniowego terminu realizacji recepty na psychotropy. Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni.
Leczysz depresję także innym lekiem? Zobacz karty sertraliny i escitalopramu. Wniosek złożysz przez receptę psychiatryczną online.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sulpiryd Hasco (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Sulpiryd Hasco (URPL)
- ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
- ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
- rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych
Jak wygląda droga do dokumentu
- Krok 01
Formularz otwiera się z nazwą Sulpiryd już wpisaną w pole preparatu.
- Krok 02
Dokładasz dane pacjenta oraz odpowiedzi z krótkiego wywiadu.
- Krok 03
Na podsumowaniu widnieje 250,00 zł i dopiero wtedy przechodzisz do płatności.
- Krok 04
Zgłoszenie ląduje u lekarza, który dopytuje albo rozstrzyga sprawę.
- Krok 05
Odpowiedź idzie e-mailem, gdy lekarz rozstrzygnie sprawę.
Pytania o ten preparat
Do czego służy sulpiryd?
Według ChPL do dwóch rzeczy: leczenia ostrych i przewlekłych psychoz w schizofrenii, zwłaszcza z obniżoną aktywnością, oraz depresji, gdy inne leki przeciwdepresyjne nie zadziałały albo nie można ich użyć. Innych wskazań ChPL nie podaje. Nie stosuje się go w zaburzeniach związanych z otępieniem ani u osób poniżej 14 lat.
Ile trwa, zanim sulpiryd zacznie działać?
Zależy od wskazania. W depresji ChPL opisuje poprawę nastroju po kilkunastu dniach podawania niskich dawek. W schizofrenii efekt terapeutyczny obserwuje się po 8-12 tygodniach. ChPL nie podaje osobnego czasu dla konkretnej mocy tabletki. Jeśli po tym okresie nie widzisz zmiany, omów to z lekarzem. Dawki nie zmieniaj samodzielnie.
Sulpiryd a ryzyko uzależnienia: co wiadomo?
ChPL sulpirydu nie wymienia uzależnienia w tabeli działań niepożądanych i lek nie jest na wykazie substancji psychotropowych. Opisuje natomiast objawy po nagłym odstawieniu leków przeciwpsychotycznych: nudności, wymioty, poty, bezsenność, a także ryzyko nawrotu choroby i ruchów mimowolnych. Dlatego leczenie kończy się stopniowo, według planu lekarza.
Czy przy sulpirydzie wolno wypić alkohol?
Nie. ChPL każe unikać wszelkich napojów alkoholowych oraz leków zawierających alkohol w trakcie stosowania sulpirydu. Powód: alkohol nasila uspokajające działanie leku, tak jak przy wszystkich neuroleptykach. Senność jest przy sulpirydzie działaniem częstym, a ChPL każe ostrzegać o niej kierowców. Dotyczy to także leków na kaszel lub kropli z alkoholem w składzie.
Czy sulpiryd może podnieść wagę?
Tak, zwiększenie masy ciała jest w ChPL wśród działań niepożądanych, z częstością nieznaną. Dane nie pozwalają policzyć, jak często do tego dochodzi. Z częstością nieznaną ChPL wymienia też skutki podwyższonej prolaktyny: brak miesiączki, mlekotok, powiększenie piersi. Zapisuj wagę i przekaż zmiany lekarzowi. Nie odstawiaj leku z tego powodu sam.
Jak zejść z sulpirydu, żeby nie wrócić do punktu wyjścia?
Stopniowo i wyłącznie z lekarzem. Według ChPL dawkę schodzi się powoli. Po nagłym przerwaniu leków przeciwpsychotycznych opisano nudności, wymioty, poty i bezsenność, a także ruchy mimowolne i nawrót choroby. Tempo ustala lekarz, który zna twoje rozpoznanie i przebieg leczenia.
Da się przedłużyć receptę na sulpiryd przez internet?
Tak, o ile kontynuujesz leczenie prowadzone przez psychiatrę i masz na to dokumentację. Wypełniasz formularz, lekarz ocenia wniosek, a pytania dodatkowe zadaje na czacie. Podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza. Nowego leczenia online nie zaczynamy. Lekarz ma prawo odmówić; opłata dotyczy oceny wniosku, więc wtedy nie podlega zwrotowi.
Inne leki
Opisujemy tu wyłącznie drogę formalną. Dawek, sposobu przyjmowania i rozpoznania nie znajdziesz - należą do lekarza znającego twoją sytuację. To on rozstrzyga o recepcie na Sulpiryd po przeczytaniu zgłoszenia. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112 albo 999.
Redakcja receptadirect · recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301 · publikacja 2026-10-07
Każdy tekst powstaje według tych samych zasad. Poznaj nasze wytyczne redakcyjne.