Citabax: citalopram w liczbach. Wskazania, skutki uboczne, alkohol, zamienniki
Citabax to citalopram, lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI. ChPL podaje 2 wskazania: zaburzenia depresyjne i zespół lęku napadowego z agorafobią lub bez niej. Kupisz go tylko na receptę (Rp). W aptece są tabletki 10 mg, 20 mg i 40 mg. Na efekt w depresji czekasz zwykle 2-4 tygodnie.
Płacisz na końcu formularza. Kwota dotyczy konsultacji, czyli oceny wniosku; przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Citabax w skrócie: substancja, grupa, kategoria
Nazwa Citabax to marka handlowa. Substancja czynna to citalopram. Lek należy do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w skrócie SSRI. Kod ATC: N06AB04.
Citalopram hamuje wychwyt zwrotny serotoniny. Na wychwyt noradrenaliny, dopaminy i GABA wpływa minimalnie albo wcale. Tak opisuje go ChPL w punkcie 5.1. Więcej o całej grupie przeczytasz w przeglądzie leków z grupy SSRI.
- Substancja: citalopram.
- Grupa: SSRI, leki przeciwdepresyjne.
- Kategoria wydania (URPL): Rp, recepta zwykła.
- Postać: tabletki powlekane.
- Moce w obrocie: 10 mg, 20 mg, 40 mg.
- Podmiot odpowiedzialny: Ranbaxy (Poland) Sp. z o.o.
Wskazania z ChPL: depresja i lęk napadowy
Punkt 4.1 ChPL wymienia 2 wskazania. Pierwsze: leczenie zaburzeń depresyjnych. Drugie: leczenie zespołu lęku napadowego, z agorafobią albo bez niej. Innych wskazań w tej ChPL nie ma.
Lęk napadowy to nawracające napady paniki. Agorafobia to lęk przed miejscami, z których trudno uciec albo dostać pomoc. Jak wygląda sam napad, opisujemy na stronie o ataku paniki. Objawy i leczenie obniżonego nastroju znajdziesz w tekście o depresji.
Citabaxu nie stosuje się u osób poniżej 18 lat. ChPL mówi to wprost w punktach 4.2 i 4.4. Rozpoznanie stawia psychiatra. On też wybiera pierwszy lek.
Tabletki 10, 20 i 40 mg. Kto ustala dawkę
Citabax ma 3 moce: 10 mg, 20 mg i 40 mg. Wszystkie to tabletki powlekane. Dawkę ustala lekarz. Zależy ona od wskazania, wieku, pracy wątroby i reakcji na lek.
ChPL ma osobne zasady dla osób po 65. roku życia, przy chorobach wątroby i u osób wolno metabolizujących leki przez enzym CYP2C19. Nie ustalaj dawki sam na podstawie ulotki. Każdą zmianę omów z lekarzem prowadzącym.
Tabletkę możesz wziąć o dowolnej porze dnia. Z posiłkiem albo bez. Popij dużą ilością płynu, na przykład szklanką wody.
Tabletki zawierają laktozę. Przy dziedzicznej nietolerancji galaktozy, braku laktazy albo zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy lek nie powinien być stosowany.
Po ilu tygodniach widać efekt
Depresja: działanie przeciwdepresyjne pojawia się zwykle po 2-4 tygodniach. Leczenie trwa zwykle 6 miesięcy lub dłużej. Chodzi o to, żeby choroba nie wróciła.
Lęk napadowy: największą skuteczność citalopram osiąga po około 3 miesiącach.
Na początku lęk może się nasilić. ChPL nazywa to lękiem paradoksalnym. Dotyczy części osób z lękiem napadowym. Zwykle mija samo po 14 dniach leczenia. To nie jest powód, żeby przerwać lek na własną rękę. Powiedz o tym lekarzowi.
Skutki uboczne Citabaxu i ich częstość
Działania niepożądane są zwykle łagodne i przemijają. Najczęściej pojawiają się w pierwszych 2 tygodniach. Słabną, gdy depresja się poprawia. Część z nich zależy od dawki: pocenie się, suchość w ustach, bezsenność, senność, biegunka, nudności i zmęczenie.
Bardzo często, czyli u więcej niż 1 osoby na 10: senność, bezsenność, ból głowy, drżenie, suchość w ustach, nudności, zaparcia, nasilone pocenie się i osłabienie.
Często, czyli u 1-10 osób na 100: mniejszy apetyt i spadek masy ciała, pobudzenie, lęk, nerwowość, splątanie, niezwykłe sny, kłopoty z koncentracją, spadek popędu płciowego, u kobiet zaburzenia orgazmu, u mężczyzn impotencja i zaburzenia wytrysku. Do tego zawroty głowy, mrowienie, zaburzenia smaku, szumy uszne, przyspieszone bicie serca, kołatanie, biegunka, wymioty, niestrawność, zaburzenia widzenia, ziewanie, świąd, wysypka, bóle mięśni i stawów, zmęczenie.
ChPL opisuje też zaburzenia seksualne, które trwały mimo odstawienia SSRI. Jeśli dotyczy to ciebie, powiedz lekarzowi.
- Gorączka, sztywność mięśni, drżenia, skurcze mięśni, splątanie, silne pobudzenie: to mogą być objawy zespołu serotoninowego. Lek odstawia się natychmiast i potrzebne jest leczenie objawowe. Pilnie szukaj pomocy lekarza, w zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
- Nierówne bicie serca, czyli objawy niemiarowości: lek odstawia się i robi EKG. Citalopram wydłuża odstęp QT zależnie od dawki.
- Drgawki: leczenie przerywa się u każdej osoby, u której wystąpią.
- Faza maniakalna u osoby z chorobą afektywną dwubiegunową: podawanie leku się przerywa.
- Siniaki, krwawienia z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego: SSRI mogą wydłużać czas krwawienia.
Przeciwwskazania i leki, z którymi Citabaxu nie łączysz
ChPL nazywa te sytuacje przeciwwskazaniami. To zakaz, nie ostrożność.
Po odstawieniu nieodwracalnego inhibitora MAO musi minąć 14 dni, zanim zaczniesz Citabax. Po moklobemidzie lub selegilinie: nie wcześniej niż 1 dzień. W drugą stronę: od ostatniej tabletki Citabaxu do startu z inhibitorem MAO mija co najmniej 7 dni.
Osobna sprawa to hydroksyzyna. Jej charakterystyka, po ocenie EMA, przeciwwskazuje łączenie z lekami, które wydłużają odstęp QT. Citalopram jest tam wymieniony z nazwy. Hydroksyzyny z Citabaxem się nie łączy. Gdy ktoś ci ją proponuje, powiedz, że bierzesz citalopram.
Nie należy łączyć Citabaxu z tryptanami (na migrenę, np. sumatryptan), opioidami (w tym tramadolem), tryptofanem i zielem dziurawca. Ostrożność dotyczy leków przeciwzakrzepowych, NLPZ, kwasu acetylosalicylowego, litu, omeprazolu i leków obniżających potas lub magnez. Pokaż lekarzowi pełną listę swoich leków i suplementów.
- Nadwrażliwość na citalopram albo składnik tabletki.
- Inhibitory MAO, w tym moklobemid i selegilina, w zakresie opisanym w ChPL.
- Linezolid, chyba że możliwa jest ścisła obserwacja i kontrola ciśnienia.
- Stwierdzone wydłużenie odstępu QT albo wrodzony zespół długiego QT.
- Leki wydłużające QT: przeciwarytmiczne klasy IA i III, część przeciwpsychotycznych (np. pimozyd, haloperydol), trójpierścieniowe przeciwdepresyjne, część antybiotyków i leków przeciwmalarycznych, część przeciwhistaminowych.
Citabax a alkohol. Citabax a prowadzenie auta
Alkohol: badania nie wykazały interakcji citalopramu z alkoholem. ChPL i tak mówi jasno: w czasie leczenia SSRI należy unikać picia alkoholu.
Auto: citalopram wpływa w niewielkim lub umiarkowanym stopniu na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Mogą pojawić się kłopoty z uwagą i koncentracją. Źródłem może być choroba, lek albo jedno i drugie. ChPL ostrzega, że zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn może być pogorszona. Zanim usiądziesz za kierownicę, omów to z lekarzem.
Psychotrop? Uzależnienie? Odstawienie
Słowo psychotrop ma 2 znaczenia. Potocznie to każdy lek działający na psychikę. W tym sensie Citabax jest lekiem psychotropowym. Prawnie to substancja z wykazu substancji psychotropowych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Citalopramu na tym wykazie nie ma. Dlatego wydaje się go na zwykłą receptę, kategoria Rp.
Uzależnienie: ChPL Citabaxu nie zawiera ostrzeżenia o uzależnieniu. Punkt 5.1 mówi, że długie leczenie nie wywołuje tolerancji na hamowanie wychwytu serotoniny. Według tego samego punktu citalopram nie działa uspokajająco albo działa minimalnie.
Odstawienie to inna sprawa. Objawy odstawienia są częste, zwłaszcza po nagłym przerwaniu. W badaniu z citalopramem zdarzenia niepożądane po przerwaniu leczenia miało 40% osób. Wśród osób, które dalej brały lek: 20%.
Najczęstsze objawy: zawroty głowy, mrowienie, zaburzenia snu i wyraziste sny, lęk, nudności, drżenie, pocenie się, ból głowy, kołatanie serca, drażliwość. Zwykle zaczynają się w ciągu kilku dni. Zwykle mijają w ciągu 2 tygodni. U części osób trwają 2-3 miesiące lub dłużej. Dawkę zmniejsza się stopniowo, według planu lekarza. Jeśli myślisz o przerwie, przeczytaj, co daje przerwa w braniu leku.
Start leczenia: lęk, myśli samobójcze, akatyzja
W pierwszych tygodniach i po każdej zmianie dawki lęk i myśli samobójcze mogą się przejściowo nasilić. Najwyraźniej u osób przed 25. rokiem życia. Metaanaliza opisana w ChPL wykazała większe ryzyko zachowań samobójczych u osób przed 25. rokiem życia.
Może pojawić się też akatyzja: przykry niepokój i potrzeba ruchu, trudno usiedzieć. Najczęściej w pierwszych tygodniach.
Poproś bliskich, żeby obserwowali zmiany w twoim zachowaniu. Gdy myśli albo objawy się nasilają, od razu porozmawiaj z lekarzem. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Citabax w ciąży i przy karmieniu
Ciąża: danych jest za mało. Citalopramu nie powinno się stosować w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Decyzja zapada po ocenie ryzyka i korzyści. W ciąży nie odstawiaj leku nagle.
SSRI pod koniec ciąży mogą zwiększać ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka. Około 5 przypadków na 1000 ciąż. W populacji ogólnej: 1-2 na 1000. Noworodek wymaga obserwacji, jeśli matka brała lek w ostatnim trymestrze.
Karmienie: citalopram przenika do mleka w niewielkich ilościach. Lekarz waży korzyści z karmienia i ryzyko dla dziecka.
Zamiennik Citabaxu i cena w aptece
Zamiennik to lek z tą samą substancją, mocą i postacią. Citalopram w Polsce ma kilka nazw handlowych, m.in. Aurex, Cipramil, Cital, Citaxin, Citronil, Oropram, Pram, Citalopram Medreg i Citalopram Vitabalans. Inne produkty z tą samą substancją mogą różnić się wskazaniami i mocami. Sprawdź ich ChPL.
Farmaceuta może zaproponować odpowiednik. Zasady opisujemy w tekście o zamianie leku w aptece.
Escitalopram to nie zamiennik. To aktywny enancjomer citalopramu, czyli osobna substancja z własnymi mocami. Zmiana jednego na drugi to zmiana leku. Decyduje lekarz.
Cena zależy od producenta, wielkości opakowania i refundacji. Status refundacji sprawdzisz w aktualnym obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych albo zapytasz w aptece.
Recepta na Citabax: pierwsza i kolejna
Citabaxu nie kupisz bez recepty. Oferty bez recepty pochodzą z nielegalnych źródeł. Tam ryzykujesz podróbkę o nieznanym składzie.
Pierwszą receptę wystawia psychiatra po wizycie. Do psychiatry w NFZ nie potrzebujesz skierowania.
Receptę na kontynuację leczenia można wystawić bez badania, jeśli uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej. Mówi o tym art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. U nas to działa tak: wypełniasz formularz z wywiadem i dołączasz dokumentację. Wniosek ocenia lekarz, lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Pytania dodatkowe padają na czacie. Lekarz może odmówić. Jeżeli lekarz odmówi, opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku. Szczegóły: e-recepta w leczeniu psychiatrycznym.
Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni. Odrębne terminy mają antybiotyki (7 dni) oraz środki odurzające i substancje psychotropowe (30 dni). Ile leku obejmie recepta, opisujemy w tekście o ilości leku na recepcie.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Citabax 10 (URPL)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
Jak wygląda droga do dokumentu
- Krok 01
Formularz otwiera się z nazwą Citabax już wpisaną w pole preparatu.
- Krok 02
Dokładasz dane pacjenta oraz odpowiedzi z krótkiego wywiadu.
- Krok 03
Na podsumowaniu widnieje 250,00 zł i dopiero wtedy przechodzisz do płatności.
- Krok 04
Zgłoszenie ląduje u lekarza, który dopytuje albo rozstrzyga sprawę.
- Krok 05
Odpowiedź idzie e-mailem, gdy lekarz rozstrzygnie sprawę.
Pytania o ten preparat
Na jakie choroby jest Citabax?
Na 2 wskazania z ChPL. Pierwsze: zaburzenia depresyjne. Drugie: zespół lęku napadowego, z agorafobią albo bez niej. Innych wskazań ta ChPL nie podaje. Lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 lat. Rozpoznanie i wybór leku należą do psychiatry, który prowadzi leczenie od początku.
Citabax: psychotrop czy nie? Uzależnia?
Prawnie nie. Citalopramu nie ma na wykazie substancji psychotropowych, dlatego lek ma kategorię Rp. Potocznie tak, bo działa na psychikę. ChPL nie zawiera ostrzeżenia o uzależnieniu i mówi, że długie leczenie nie wywołuje tolerancji na hamowanie wychwytu serotoniny. Opisuje za to częste objawy odstawienia: zawroty głowy, mrowienie, lęk, zaburzenia snu. Dlatego leku nie odstawiasz nagle.
Czym zastąpić Citabax, gdy nie ma go w aptece?
Odpowiednikiem z tym samym citalopramem w tej samej mocy i postaci. W obrocie są m.in. Cipramil, Aurex, Cital, Citaxin, Citronil, Oropram i Pram. Zamianę może zaproponować farmaceuta. Escitalopram to inna substancja. Przejście na niego to zmiana leku, o której decyduje lekarz.
Czy przy Citabaxie mogę pić alkohol?
ChPL mówi: w czasie leczenia SSRI należy unikać picia alkoholu. Badania nie wykazały interakcji citalopramu z alkoholem, ale zalecenie zostaje. Citalopram może też osłabiać uwagę i koncentrację, co ma znaczenie za kierownicą. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu. To część wywiadu, nie powód do wstydu.
Ile tygodni czekasz na efekt Citabaxu?
W depresji zwykle po 2-4 tygodniach. W lęku napadowym największą skuteczność lek osiąga po około 3 miesiącach. Leczenie depresji trwa zwykle 6 miesięcy lub dłużej, żeby zapobiec nawrotowi. U części osób z lękiem napadowym lęk na początku się nasila. Zwykle mija po 14 dniach. Gdy myśli albo objawy się nasilają, od razu porozmawiaj z lekarzem.
Czy receptę na Citabax można dostać online?
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia prowadzonego i udokumentowanego. Wypełniasz formularz z wywiadem. Wniosek ocenia lekarz i może zadać pytania na czacie. Może też odmówić, na przykład gdy brakuje dokumentacji albo stan wymaga wizyty. Pierwszy dobór leku zostaje u psychiatry na wizycie.
Inne leki
Opisujemy tu wyłącznie drogę formalną. Dawek, sposobu przyjmowania i rozpoznania nie znajdziesz - należą do lekarza znającego twoją sytuację. To on rozstrzyga o recepcie na Citabax po przeczytaniu zgłoszenia. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112 albo 999.
Redakcja receptadirect · recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301 · publikacja 2026-11-10
Każdy tekst powstaje według tych samych zasad. Poznaj nasze wytyczne redakcyjne.